System finansowania

0
comments

W nauce finansów rozróżnia się finansowanie systemów społecznych z dochodów podatkowych lub przez opłaty celowe (składki). W zachodnich podręcznikach finansów nie można znaleźć oceny efektywności finansowania ubezpieczeń społecznych z dochodów podatkowych. Jeśli chodzi o kryterium optymalności systemu podatkowego, to ekonomiści wszystkich orientacji zgodni są, że jest to punkt, w którym społeczna krańcowa korzyść opodatkowania równa jest społecznej krańcowej stracie, co oznacza maksimum dobrobytu społecznego 24. Każda następna marginalna zmiana różnicy między społeczną korzyścią a stratą daje negatywny rezultat. Pozostaje jednak wiele sprzeczności co do tego:

– jakie i czyje społeczne oceny powinny być miarodajne,

– jak podatki oddziałują na społeczne otoczenie,

– jakie warunki społeczne są z tym związane, to znaczy w jaki sposób można zbudować racjonalny system podatkowy 25.

Nie ma też zgody co do charakteru i kształtu funkcji społecznej oceny opodatkowania 26. Spory dotyczą zarówno faktu istnienia takiej funkcji, jak i metod jej określania. Dlatego dla konstrukcji systemu podatkowego sformułowano zasady podatkowe 27.

Systemy finansowania ubezpieczeń społecznych przez składki związane są z celowym rozłożeniem kosztów i zasadą ekwiwalentności, sprowadzającą się do sprzężenia wysokości świadczeń z opłatami. Podczas gdy w ubezpieczeniu prywatnym (np. na wypadek choroby) wysokość składki powiązana jest z oczekiwaną wysokością świadczeń dla ubezpieczonego, to w przypadku ubezpieczeń społecznych można mówić o zasadzie solidarności łub ewentualnie o minimum ekwiwalentności 28. Systemy oparte na opłatach, ze względu na sprzężenie składki ze świadczeniami, znajdują szerszą akceptację społeczną niż finansowanie z dochodów podatkowych. Dotychczasowe doświadczenie pokazuje, że ubezpieczenia społeczne finansowane ze składek cieszą się dobrą opinią, a wysokość składki nie jest tak istotna, jak sprawiedliwy sposób jej nakładania i przekonujące przeznaczenie środków 29. Świadczenia z tytułu ubezpieczeń społecznych w systemie składkowym mają ściśle podmiotowy charakter i nie podlegają dewiacjom politycznym. Przejrzystość systemu i pewność świadczeń z ubezpieczenia podnoszą gotowość obywateli do opłacania składek.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>