Skutki masowej likwidacji miejsc pracy

0
comments

W literaturze podkreśla się, że strategia wysokiej płacy stanowi dla gospodarki wschodnioniemieckiej poważne obciążenie, które nie jest kompensowane w inny sposób. Pozostałe czynniki lokalizacji, jak infrastruktura i administracja publiczna, pogarszają jeszcze bardziej pozycję konkurencyjną tej części Niemiec. Przeprowadzane szacunki przypisują wysokim płacom likwidację 60% miejsc pracy 8.

Skutki masowej likwidacji miejsc pracy w perspektywie długiego okresu przedstawia scenariusz Mezzogiorno opublikowany przez Pfeiffera i Ja- neba 9. Strategia wysokich plac, zgodnie z tym scenariuszem, wpływa na zbyt niską skłonność do oszczędzania i inwestowania, powiązaną z wysoką stopą procentową utrudniającą nowe przedsięwzięcia inwestycyjne. Ten mechanizm niejako programuje strukturalne słabości gospodarki wschodnioniemieckiej i oddziałuje negatywnie na dochody ludności. Rosnące bezrobocie powoduje wyjazdy przede wszystkim młodej, dobrze wykwalifikowanej siły roboczej do części zachodniej lub innych krajów. Mimo szybkiego wzrostu wynagrodzeń średnie dochody kształtują się, ze względu na bardziej płaskie hierarchie i brak zasobów kapitałowych ludności, dużo poniżej poziomu w starych landach. Z kolei wewnętrzne dysproporcje dochodowe mogą być bardzo duże, gdyż obszary rolne przeżywają głęboki kryzys strukturalny. Powstaje ogromne niezadowolenie z powodu istniejących różnic. Sprawą otwartą pozostają polityczne konsekwencje takiego scenariusza rozwoju. Nietrudno się domyśleć, że regiony mające problemy gospodarcze wykazywać będą także pewien deficyt w zakresie kultury politycznej. Małe szanse dużych grup ludności, poczucie zagrożenia, brak możliwości pracy stanowią podstawę do radykalizacji nastrojów i agresji, przez co demokratyczny rozwój części wschodniej może być poważnie obciążony. Jednak obserwatorzy sceny gospodarczej we wschodnich landach wykazują obecnie skłonności do bardziej optymistycznych, choć dosyć wyważonych ocen. Eksperci banków oceniają, że w przemyśle pozytywne zmiany mogą nastąpić za 5-10 lat 10.

Subwencjonowanie płac jako alternatywa tradycyjnej polityki rynku pracy

Rosnące koszty placowe, stanowiące poważne zagrożenie dla miejsc pracy, stały się zarzewiem dyskusji nad rozwiązaniami alternatywnymi w stosunku do tradycyjnej polityki rynku pracy. Ekonomiści z obszaru angielskojęzycznego optowali w kierunku subwencjonowania płac i zaproponowali system dotacji dla najlepszych przedsiębiorstw do takiej wysokości, która zapobiegłaby zwolnieniom 11. Z kolei przedstawiciele praktyki i nauki niemieckiej mieli w większości sceptyczny stosunek do subwencjonowania plac lub sugerowali to rozwiązanie w zmodyfikowanej formie i w dużo mniejszej skali. Niektórzy nawet gorąco protestowali 12.

Punktem wyjścia do dyskusji było studium G. Akerlofa i jego współpracowników z Berkeley, w którym scharakteryzowano na podstawie istniejącego materiału statystycznego sytuację wyjściową i zaproponowano liczne rozwiązania szczegółowe w dziedzinie dotowania plac 13. Z obliczeń wynikało, że jeśli subwencje byłyby przydzielane w wysokości 50% kosztów płacowych, to udałoby się zachować 36,6% miejsc pracy, a przy dotacjach w wysokości 75% pozostałoby 77,2% miejsc pracy w przedsiębiorstwach Urzędu Powierniczego. Zakładano, że doraźne wprowadzenie subwencji jest nieuniknione i podkreślano, że system dotowania plac powinien być prosty, przejrzysty i jednolity. Po upływie przewidzianego czasu subwencje powinny być zlikwidowane. Uważano, że jeśli system będzie prosty i jednolity, to wyeliminuje nacisk ugrupowań politycznych i gospodarczych. Brak przywilejów miał wymusić na przedsiębiorstwach dostosowanie się ich do warunków gry rynkowej przed upływem okresu subwencjonowania. System ten miał podlegać kontroli podatników, którzy decydowaliby po upływie przyjętego okresu o jego dalszym utrzymaniu.

Dyskusja prowadzona w RFN zmierzała w innym kierunku. Rada Rzeczoznawców Ekonomicznych stwierdziła, że wybierając „promocję inwestycji wkroczono w zasadzie na sensowniejszą drogę popierania odbudowy gospodarczej i przez to także zatrudnienia” 14.

Te skrajne stanowiska nasuwają pytanie o teoretyczne założenia analizy prowadzonej przez naukowców amerykańskich i niemieckich. Wydaje się bowiem, że nie tyle planowane rozmiary pomocy gospodarczej dla nowych krajów związkowych, ile teoretyczne podstawy analizy, z której wywodzono argumenty pro i contra, zadecydowały o wyborze strategii odrzucającej subwencjonowanie płac.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>