Rozpoznanie łańcucha przyczynowo-skutkowego

0
comments

Drugą fazą postępowania diagnostycznego jest rozpoznanie łańcucha przyczynowo-skutkowego. Należy w nim ustalić, które zmiany uznać można za efekt oddziaływania danego instrumentu oraz rozróżnić zmiany o charakterze autonomicznym i zależne od innych czynników. Występuje tutaj wiele problemów teoretycznych i metodologicznych związanych z klasyfikacją efektów. Podstawowy problem sprowadza się do pytania: jakie zmiany nastąpiłyby również bez użycia danego instrumentu? Chodzi o uwzględnienie tzw. efektów niezależnych i zmiany autonomiczne. Na to pytanie daje się odpowiedzieć z dużym przybliżeniem, gdyż rzeczywistość społeczno-gospodarcza nie pozwala na powtarzanie eksperymentów w tych samych warunkach.

Trzecim etapem analizy jest rozróżnienie między zamierzonym a niezamierzonym oddziaływaniem powziętych środków. Efekt uboczny stosowanych przedsięwzięć może mieć charakter pozytywny, neutralny lub negatywny w stosunku do zamierzonego celu. Identyfikacja i empiryczne rozpoznanie tych efektów za pomocą metod statystycznych rodzi wiele istotnych problemów. Najlepszym przykładem może być tworzenie nowych miejsc pracy w sektorze publicznym, finansowanych przez urzędy pracy. Wielokrotnie następuje substytucja planowych miejsc pracy w jednostkach korzystających z tej pomocy (a konkretnie w budżetach) przez miejsca finansowane ze środków urzędu pracy, co nie prowadzi do wzrostu ogólnej liczby zatrudnionych. W tej fazie badania trzeba wyodrębnić także efekty bezpośrednie i pośrednie.

Kontrola efektywności zastosowanych instrumentów (cost-benefits analysis)

Następnym krokiem badawczym jest analiza stopnia realizacji celu. W tym postępowaniu konfrontujemy wszystkie efekty (zamierzone i niezamierzone) z planowanym rezultatem. Szczególną uwagę należy położyć na analizę efektów ubocznych. Ten etap badania może być trudny do przeprowadzenia, gdy cele programowe są niejasno sprecyzowane w odniesieniu do zastosowanych środków i długości okresu ich oddziaływania oraz gdy nie jest znana sekwencja celów cząstkowych.

Piąty etap obejmuje kontrolę efektywności zastosowanych instrumentów (cost-benefits analysis). Istnieją pewne granice porównywalności, gdyż w rzeczywistości społeczno-gospodarczej stosowanym instrumentom rzadko przypisuje się absolutnie te same cele, które każdorazowo można określić jako najekonomicz- niejsze i preferowane. W istocie rzeczy mamy do czynienia z tymi samymi celami, ale tylko bardzo rzadko powiązanymi z różnymi środkami ich realizacji. Największe problemy występują jednak na płaszczyźnie metodycznej, gdyż koszty związane z zasobami pracy pozwalają się tylko częściowo skwantyfikować. Łatwiej kwantyfikuje się efekty. Analiza ta jest szczególnie ważna, gdyż dostarcza informacji o kosztach rozwiązań alternatywnych, co w dyskusjach politycznych nie pozostaje bez znaczenia.

Evaluation research obejmuje badaniem nie tylko rezultat końcowy – impact analysis, ale również proces implementacji stosowanych środków – process analysis. Efekty polityki rynku pracy należy odnosić nie tylko do sytuacji, gdy nie stosowano żadnych środków, ale trzeba także zbadać, czy zostały wykorzystane wszystkie istniejące możliwości. Jeżeli są one wykorzystane w pełni, to osiąga się optymalne rezultaty zatrudnieniowe programu, co obrazuje ścieżka rozwoju AB na rys. II. 1. Wymaga to jednak zastosowania skoordynowanej analizy efektywności i procesu implementacji danego programu. Stosowanie środków polityki rynku pracy bez kontroli efektów i realizacji przedstawia ścieżka AD. W tym przypadku, jak uczy doświadczenie, istniejące szanse są nie wykorzystane i optymalna efektywność pozostaje poza zasięgiem programu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>