Histereza cz. III

0
comments

Jest wiele hipotez, które próbują wyjaśnić, w jaki sposób dochodzi do uporczywości bezrobocia. Nie wszystkie hipotezy zostały jednak potwierdzone przez dowody empiryczne. Przede wszystkim wskazuje się na to, że w warunkach permanentnego bezrobocia istnieje zawsze grupa osób objętych bezrobociem długookresowym, stanowiąca poważny problem dla pośrednictwa pracy. Częściowo są to osoby, które w czasach lepszej koniunktury nie były zwalniane z zakładów pracy ze względów społecznych, ale w momencie kryzysowym otrzymują wypowiedzenia. Do wyjaśnienia istoty zjawiska „uporczywości” bezrobocia może służyć fakt, że przedsiębiorstwa przy ocenie przydatności kandydata ubiegającego się o pracę stosują między innymi kryterium bezrobocia. Im dłużej dana osoba pozostaje bez pracy, tym niższa szansa znalezienia stałego zatrudnienia, gdyż pracodawcy uważają, że w procesie bezczynności zawodowej następuje dekwalifikacja. Są też hipotezy, które przyczynę uporczywości histerezy upatrują w segmentacji rynku pracy udokumentowanej teorią insiders i outsiders 13. Zgodnie z tą teorią pracownicy kontrolują negocjacje placowe i zmierzają – przez swoich przedstawicieli związkowych – do wynegocjowania możliwie jak najwyższej płacy dla siebie, przy której jednak szans na otrzymanie pracy nie mają osoby pozostające bez niej. Ta strategia jest skuteczna, gdyż pracujący mają dużą siłę przetargową w stosunku do firm ich zatrudniających. Przedsiębiorstwo nie będzie bowiem skłonne do daleko idącej obniżki płac w celu zatrudnienia outsiderów, ze względu na to, że za dużo zainwestowało w szkolenie załogi. Te inwestycje byłyby stracone, gdyby insiderów zastąpiono gorzej opłacanymi outsiderami. Abstrahując od tego, presja na obniżkę płac byłaby tylko częściowo możliwa, ze względu na to, że porozumienia płacowe dotyczą minimalnych płac taryfowych i byłoby to sprzeczne z akceptowanymi normami społecznymi. Teoria ta dobrze tłumaczyła utrzymywanie się wysokiego bezrobocia w Europie Zachodniej w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych, w warunkach wysokich plac realnych. Nie tłumaczy ona natomiast, dlaczego wysokie bezrobocie utrzymywało się mimo zwolnienia tempa wzrostu płac i zniknięcia tzw. luki plac realnych.

Histereza może mieć także swoje źródło w braku kapitału 14. Permanentne niewykorzystywanie zasobów może doprowadzić do przedwczesnego fizycznego zniszczenia kapitału produkcyjnego. To z kolei może ograniczać zatrudnienie w krótkim okresie, a także możliwości polepszenia terms of trade i zwiększenia wydajności pracy. Negatywny efekt zatrudnieniowy braku kapitału może być wzmocniony, jeśli w gospodarce stosowane są nieefektywne, pracochłonne techniki wytwarzania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>