Funkcjonowanie systemu pośrednictwa pracy cz. II

0
comments

W 1992 roku w wyniku pośrednictwa biur pracy zawarto 1532 tys. umów o pracę na okres dłuższy niż 7 dni, co stanowiło 65% ogółu umów. Pozostała część podejmowanych zajęć miała krótkookresowy charakter i objęła 817 tys. osób. Szacuje się, że dzięki własnej inicjatywie pracę znalazło 770 tys. osób. Dzięki działalności publicznych służb zatrudnieniowych 781,6 tys. osób mogło podjąć pracę. Jest to jednak o 127 tys. osób – albo inaczej mówiąc o 14% – mniej niż przed rokiem. W tym wypadku dały o sobie znać ograniczenia wydatków na politykę rynku pracy, a w szczególności na specjalne miejsca pracy dla bezrobotnych (ABM).

Pośrednictwo pracy funkcjonuje nie tylko jako instytucja clearingu, ale jest ono również uzupełniane świadczeniami wspierającymi podejmowanie pracy. Świadczenia te mają na celu zwiększenie mobilności regionalnej i eliminację przeszkód finansowych uniemożliwiających podejmowanie pracy. Obejmują one 25:

– częściowy zwrot kosztów ubiegania się o pracę,

– pomoc na pokrycie kosztów podróży i przeprowadzki,

– zwrot kosztów na narzędzia niezbędne do pracy,

– zasiłek rozłąkowy, jeśli podjęcie pracy zmusza do prowadzenia oddzielnego gospodarstwa domowego,

– opiekę podczas zbiorowej podróży do miejsca pracy,

– inne niezbędne środki.

Monopol Federalnego Urzędu Pracy

W publikacjach pracowników Instytutu Badania Rynku Pracy i Zawo- doznawstwa podkreśla się, że wyłączność pośrednictwa pracy Federalnego Urzędu Pracy nie oznacza monopolu w sensie ekonomicznym 26. Uważają oni, że z pełnym monopolem Federalnego Urzędu Pracy mielibyśmy do czynienia:

– gdyby nie było żadnej konkurencji (a ta jest częściowo dopuszczalna),

– gdyby na rynku była określona formalnoprawnie liczba podmiotów i nie byłoby wyodrębniania zakresu usług pośrednictwa na podstawie określonych kryteriów (np. artyści),

– gdyby zabronione było samodzielne poszukiwanie pracy i każda zmiana miejsca zatrudnienia musiałaby dokonywać się obligatoryjnie za pośrednictwem państwowych służb zatrudnieniowych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności wywodzi się, że u podstaw pojęcia „monopolu” pośrednictwa pracy Federalnego Urzędu Pracy leży jego prawna definicja. Monopol w sensie prawnym oznacza bowiem wyłączność wykonywania określonej czynności. Z punktu widzenia teorii ekonomii, w zależności od przyjętego kryterium, można natomiast mówić o częściowym lub niepełnym monopolu, gdyż konkurenci działają na rynku polipolistycznym lub oligopolistycznym.

Publiczny monopol pośrednictwa pracy w warunkach wysokiego bezrobocia jest przedmiotem dyskusji i krytyki. Przede wszystkim część koalicji rządowej i konfederacje pracodawców domagają się rozluźnienia państwowego monopolu i promocji prywatnego pośrednictwa. Poza tym postępująca integracja krajów EWG stawia ten monopol pod znakiem zapytania. W orzeczeniu Trybunału Wspólnoty Europejskiej z 1991 roku uznano monopol Federalnego Urzędu Pracy za niedopuszczalny zakaz pośrednictwa i nakazano zmiany ustawowe w tej dziedzinie 27. W uzasadnieniu podkreślono, że funkcjonująca z mocy ustawy instytucja monopolistyczna nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego „zaopatrzenia rynkowego” 28 i podano w wątpliwość zgodność monopolu Federalnego Urzędu Pracy z postanowieniami EWG o zagwarantowaniu wolności usług. Problem ten jest istotny w związku ze swobodnym przepływem towarów, usług, kapitału i pracy w ramach ugrupowania. Na wzrost znaczenia i kreatywności prywatnego pośrednictwa pracy w EWG wskazują także ekspertyzy Międzynarodowej Organizacji Pracy 29.

Analizując statystykę osób skierowanych do pracy przez urzędy pracy można stwierdzić, że rosnące bezrobocie wcale nie wpłynęło na wzrost aktywności pośrednictwa pracy. W 1977 roku w wyniku działania biur pracy zatrudnienie na okres dłuższy niż 7 dni znalazło 1432 tys. osób, w 1982 roku zaledwie 841 tys. osób, a 10 lat później 1532 tys. osób. Wiele z tych umów zostało zawartych na czas określony. Ich udział wzrósł z 39% w

1990 roku do 46% w 1992 roku. Przeważająca liczba wolnych miejsc pracy zostaje obsadzona w wyniku samodzielnych starań pracobiorców i pracodawców. Na przykład w 1992 roku z ogółu 6,4 miliona umów o pracę wraz

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>