Aktywna polityka rynku pracy

0
comments

Szczególnie istotnym problemem w okresie transformacji gospodarki, uważanym jednak przez wielu ekonomistów za drugorzędny, jest reintegracja zawodowa osób dotkniętych bezrobociem długookresowym. Bezrobociu długookresowemu nie można zapobiec tylko środkami polityki makroekonomicznej, gdyż występuje tendencja do jego umacniania się (histereza). Tradycyjna polityka rynku pracy, ze swoim instrumentarium doskonalenia zawodowego i tworzeniem miejsc pracy dla bezrobotnych, nie jest także w stanie rozwiązać tego problemu. Okazuje się, że doskonalenie zawodowe ma marginesowe znaczenie dla tej grupy bezrobotnych. Subwencjami placowymi są obejmowane osoby pozostające bez pracy krótki okres. Doświadczenie z miejscami pracy tworzonymi dla bezrobotnych w ramach ABM pokazuje, że zatrudnienie na tym stanowisku jest tylko czasowym przerwaniem bezrobocia. Tylko jedna czwarta osób objętych bezrobociem krótkookresowym znajduje pracę po okresie wspierania, zaś w przypadku bezrobocia długookresowego udział ten jest jeszcze niższy i wynosi 18%. Pewne pozytywne rezultaty dały natomiast specjalne programy dla osób objętych bezrobociem długookresowym, które powiązano z programami pomocy społecznej.

Wydaje się, że warto wykorzystać doświadczenia niemieckie w realizacji programu rządu federalnego dla regionów ze szczególnymi problemami zatrudnieniowymi. Program ten byl podjęty w 1979 roku i zmierzał do rozwiązania problemów zatrudnieniowych powstałych w wyniku przemian strukturalnych w przemyśle prowadzących do zaniku gałęzi tradycyjnych oraz wykorzystania mikroelektroniki. Punkt ciężkości tego programu koncentrował się na wspieraniu wewnątrzzakładowego doskonalenia zawodowego (innerbetriebliche Qualifizierungsmaßnahmen) w zakładach mających problemy z restrukturyzacją, reintegracji zawodowej robotników niewykwalifikowanych i osób objętych bezrobociem długookresowym (Wiedereingliederung ungelernter sowie längerfristig Arbeitsloser) oraz tworzeniu nowych miejsc pracy w celu polepszenia funkcjonowania służb socjalnych, środowiska naturalnego i terenów zamieszkałych (Arbeitsbeschaffungsmaßnahmen – ABM) 10. Nowość koncepcyjna podjętych działań polegała na odrzuceniu tradycyjnego podejścia, koncentrującego instrumenty polityki rynku pracy na pomocy dla osób bezrobotnych i nie uwzględniającego specyficznych problemów podmiotów zwalniających pracowników. Pozytywne rezultaty wspierania zakładowego doskonalenia zawodowego w RFN należałoby wykorzystać w Polsce i przeznaczyć część środków na wspieranie inwestycji w kapitał ludzki w przedsiębiorstwach restrukturyzujących się. Co prawda, podnoszenie kwalifikacji pracowników jest w zasadzie sprawą przedsiębiorstwa, to jednak ze względu na kłopoty finansowe wiele jednostek gospodarczych nie podejmuje takich działań. Programy restrukturyzacji przedsiębiorstw pomijają zazwyczaj kwestię doskonalenia kadr i kojarzą się tylko z redukcjami zatrudnienia. Dofinansowanie doskonalenia zawodowego wewnątrz zakładu należałoby warunkować dalszym zatrudnieniem pracownika przez sporządzenie trójstronnej umowy między pracodawcą, urzędem pracy i zainteresowanym pracownikiem. W projekcie takiego programu część środków powinna być zapewniona dla małych i średnich firm, gdyż – jak pokazują doświadczenia niemieckie – zostają one w przetargu o przydział środków wyeliminowane przez duże przedsiębiorstwa.

Sumując należy podkreślić, że aktywna polityka rynku pracy powinna wspierać proces transformacji gospodarki i stanowić jego integralną część. Jej programy powinny być tak profilowane, aby tworzyły coraz lepsze warunki do inwestowania. Najważniejsze zalecenia dla przyszłych działań można scharakteryzować następująco:

– promować pracę i szkolenia zawodowe zamiast finansować bezrobocie,

– akcentować elementy inwestycyjne tak dalece, jak to możliwe,

– zwiększyć rolę inicjatyw na szczeblu lokalnym,

– podejmować kroki w celu stworzenia drugiego rynku pracy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>